Ból barku a może, zespół ciasnoty podbarkowej (SAPS – subacromial impingement syndrome = SIS – shoulder impingement syndrom) jest terminem powszechnie używanym do opisania prawdopodobnej przyczyny bólu barku, który jak wskazuje się w badaniach może dotyczyć nawet 60% przypadków dolegliwości bólowych barku. Pod tą nazwą kryje się spektrum patologii: od zapalenia kaletki podbarkowej przez drażnienie więzadeł aż do tendinopatii mankietu rotatorów. Związek pomiędzy SAPS a chorobą stożka rotatorów w etiologii uszkodzenia stożka jest kwestią sporną. SAPS może być wywoływany zarówno zewnętrzną kompresją, jak i wewnętrznym zwyrodnieniem stawu.
Stożek rotatorów – to zestaw 4 mięśni:
- nadgrzebieniowy ( rotator zewnętrzny)
- podgrzebieniowy – rotator zewnętrzny
- obły mniejszy – rotator zewnętrzny)
- podłopatkowy – rotator wewnętrzny)
Jedną z ich funkcji jest obniżenie głowy kości ramiennej w panewce podczas uniesienia ramienia.Gdy występuje deficyt w jednym z mięśni stożka rotatorów może powodować
tzw. ” shoulder impingement syndrome”
Postępowanie wobec osoby co do której istnieje podejrzenie wystąpienia SAPS powinno obejmować dokładną diagnostykę.
Do zbadania obręczy barkowej pod kątem mięśni stożka rotatorów można wykorzystać samodzielnie m.in.:
- Arch test (painfull arch) zdj. nr 1. – unieś powoli rękę po łuku od biodra aż dotkniesz ramieniem ucha.
Jeżeli podczas uniesienia w wyznaczonym zakresie na obrazku występuje ból istnieje duże prawdopodobieństwo, że borykasz się z problemem np. SAPS. Wystarczy dysfunkcja jednego z mięśni, który wpływa na staw ramienno-łopatkowy np.:
- grupa mięśni przyczepiających się do kości ramiennej (piersiowy większy, najszerszy grzbietu, obły większy),
- grupa mięśni przyczepiających się do łopatki (piersiowy mniejszy, dźwigacz łopatki, czworoboczny grzbietu, równoległoboczne grzbietu, zębaty przedni).
by wprowadzić błędny wzorzec ruchu.
W celu potwierdzenia SAPS terapeuta może wykonać inne testy, których przykłady podaję poniżej:
- Hawkins Kennedy Test – bierna rotacja wewnętrzna z odwiedzionym ramieniem do
90 stopni i ugiętym łokciem do 90 stopni.
- Neo test (Neer test) – uniesienie bierne ręki (zgięcie) z rotacją wewnętrzną w ramieniu
- test oporowy rotacji zewnętrznej –
- empty can test, full can test (test pustej puszki – test Jobe’a) – pacjent podnosi ręce do 90 stopni, rotuje do wewnątrz ramiona ( kciuk do dołu), terapeuta wytwarza opór swoimi rękoma w dół.
W dokładniejszej diagnozie pomocne są:
– aktywne badanie zakresu ruchomości obręczy barkowej,
– testy oporowe obręczy barkowej,
– pasywne badanie zakresu ruchomości obręczy barkowej,
– aktywne badanie zakresu ruchomości odcinka szyjnego kręgosłupa,
– testy oporowe odcinka szyjnego kręgosłupa,
– badania obrazowe typu usg, rtg, rezonans magnetyczny obręczy barkowej/ odcinka szyjnego kręgosłupa.
Teraz już widzisz, że przypadek bólu barku może dotyczyć zarówno bardzo prostych dysfunkcji ale i bardzo złożonych (np. dyskopatia odcinka szyjnego).
W leczeniu SAPS wykorzystuje się:
- terapię tkanek miękkich (w tym masaż poprzeczny)
- ćwiczenia wzmacniające, rozciągające
- reedukację ruchu kończyną górną,
- fizykoterapię
- suche igłowanie, kinesiotaping,
- w niektórych przypadkach będzie pomocna / konieczna interwencja lekarska (zastrzyki dostawowe)
Bibliografia:
Klaus Buckup, Johannes Buckup, Testy kliniczne w badaniu kości, stawów i mięśni.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22052646/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/6825348/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32017660/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36078676/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22773322/